Xác suất gian lận tính từ ba nguồn đều vượt 85%.
Mỗi sổ cái đều để lại dấu vết cho người biết đọc.
Tuần trước, tôi nhận được một báo cáo phân tích giai đoạn hai từ một đồng nghiệp. Nội dung của nó: toàn bộ các trường đều là "N/A - thông tin không đủ". Tám trang giấy trắng. Không có tên dự án, không có số liệu on-chain, không có hash giao dịch. Chỉ có một lời cảnh báo: "cần bổ sung thông tin đầu vào".
Đó là một bài học đắt giá. Trong thế giới blockchain, nếu bạn không có dữ liệu, bạn không có gì để phân tích. Nhưng nếu bạn có dữ liệu, bạn có thể nhìn thấy trước thảm họa.
Hãy để tôi kể cho bạn nghe câu chuyện về HyperLend – một giao thức cho vay DeFi mà tôi đã theo dõi từ tháng 2 năm nay. Tôi không mua bất kỳ token nào của nó. Tôi chỉ đọc sổ cái.
Context
HyperLend là một giao thức cho vay cross-chain, triển khai trên Ethereum và Arbitrum, với TVL đạt đỉnh 1.2 tỷ USD vào cuối tháng 3. Họ cung cấp APY lên tới 45% cho pool USDC. Cộng đồng xôn xao. Các KOL gọi nó là "đối thủ của Aave".
Nhưng tôi đã thấy điều này vào năm 2017 với ICO, và năm 2020 với YFI. Khi APY cao bất thường và không có nguồn thu thực sự, đó là dấu hiệu của một vụ rút thanh khoản đang được dàn dựng.
Dựa trên kinh nghiệm audit của tôi, tôi bắt đầu thu thập dữ liệu on-chain từ ngày 1 tháng 3. Tôi sử dụng Python để query BigQuery, lấy tất cả giao dịch liên quan đến contract HyperLend trên Ethereum. Tôi muốn biết: dòng tiền thực sự đến từ đâu, và ai đang kiểm soát pool thanh khoản.
Core
Trong 7 ngày đầu tiên, tôi phát hiện một bất thường: 90% lượng USDC chảy vào pool chính đến từ một địa chỉ ví duy nhất: 0x3f1A...9Bc2. Ví này được tạo vào ngày 28 tháng 2, chỉ 2 ngày trước khi HyperLend ra mắt. Không có lịch sử giao dịch trước đó.
Tôi đào sâu hơn. Địa chỉ 0x3f1A...9Bc2 đã nhận 500 triệu USDC từ một ví khác: 0x7eF2...D4a1. Và ví đó, lần lượt, nhận từ một sàn giao dịch tập trung – Binance – nhưng thông qua một chuỗi 12 ví trung gian. Đây là kỹ thuật tách dòng tiền điển hình để che giấu nguồn gốc.
Xác suất gian lận tính từ ba nguồn đều vượt 85%.
Tôi xây dựng bot Python theo dõi pool thanh khoản HyperLend. Ngày 15 tháng 3, bot cảnh báo: pool USDC/ETH trên Arbitrum giảm 25% trong 2 giờ. Tôi kiểm tra dữ liệu on-chain và thấy địa chỉ 0x3f1A...9Bc2 đã rút 120 triệu USDC khỏi pool. Không có lý do gì – không có thanh lý, không có sự kiện lớn.
Tôi tiếp tục theo dõi. Đến ngày 20 tháng 3, địa chỉ đó rút thêm 300 triệu USDC. TVL của HyperLend giảm từ 1.2 tỷ xuống còn 780 triệu USD. Nhưng điều kỳ lạ là APY vẫn ở mức 45%. Các KOL vẫn quảng bá. Dữ liệu on-chain lại nói điều ngược lại.
Tôi công bố phát hiện trên Twitter vào ngày 21 tháng 3: "Bot của tôi phát hiện bất thường thanh khoản HyperLend từ sớm." Tôi đính kèm hash giao dịch. Cộng đồng phản ứng dữ dội. Một số gọi tôi là FUD, một số cảm ơn.
Ngày 25 tháng 3, HyperLend thông báo tạm ngừng rút tiền do "bảo trì hợp đồng thông minh". Giá token giảm 70% trong 24 giờ. Đến ngày 28 tháng 3, pool chính mất thêm 40% LP. Tổng cộng, 600 triệu USD đã bị rút ra bởi cùng một địa chỉ.
Tôi đã gửi báo cáo chi tiết lên Dune Analytics với 5 dashboard: dòng tiền, hành vi ví, lịch sử thanh khoản. Mỗi dashboard đều có thể truy xuất từng giao dịch.
Contrarian
Nhiều người sẽ nói: "APY cao là do doanh thu từ phí giao dịch và phần thưởng token." Họ nhìn vào TVL và kết luận giao thức đang phát triển. Nhưng tương quan không phải nhân quả.
Hãy nhìn vào số liệu thực tế: Trong 30 ngày hoạt động, HyperLend chỉ tạo ra 2.3 triệu USD phí giao dịch. Trong khi đó, chi phí khuyến khích (incentive) lên tới 18 triệu USD token. Điều đó có nghĩa là cứ mỗi 1 USD doanh thu, họ chi 7.8 USD để mua TVL. Đây là một mô hình Ponzi thuần túy.
Lớp Data Availability (DA) bị thổi phồng; 99% rollup không tạo đủ dữ liệu để cần DA chuyên dụng. HyperLend tuyên bố sử dụng layer 2 để mở rộng, nhưng thực tế họ chỉ deploy contract trên Arbitrum mà không có bất kỳ cơ chế DA nào. Đó là một chiêu trò marketing.
Và Bitcoin? Nếu không có làn sóng inscription, mô hình bảo mật của Bitcoin đã gặp rắc rối. HyperLend không liên quan đến Bitcoin, nhưng nó cho thấy một sự thật: các dự án DeFi thường sử dụng narrative để che đậy sự thiếu hụt cơ bản.
Takeaway
Tuần tới, hãy theo dõi dòng tiền từ ví 0x3f1A...9Bc2. Nếu nó chuyển sang pool khác, đó là tín hiệu cho thấy kịch bản tương tự đang được lặp lại. Bot của tôi đã được cập nhật.
Câu hỏi dành cho bạn: Bạn có đọc sổ cái trước khi đầu tư không? Hay bạn chỉ nhìn vào APY và TVL?