Bitwise CIO: Bitcoin có thể chạm 1.3 triệu USD vào 2035, nhưng con đường không trải hoa hồng
Tôi sẽ không bao giờ quên ngày tôi đọc bản cáo bạch của một quỹ ETF Bitcoin đầu tiên vào năm 2023. Lúc đó, tôi đang ngồi trong một quán cà phê ở New York, và cảm giác như tôi đang chứng kiến một bước ngoặt lịch sử. Không phải vì giá Bitcoin sẽ tăng hay giảm, mà vì lần đầu tiên, một tài sản phi tập trung thực sự được công nhận bởi hệ thống tài chính truyền thống. Và bây giờ, Matt Hougan – CIO của Bitwise – vừa đưa ra một con số: 1.3 triệu USD mỗi Bitcoin vào năm 2035. Một dự báo khiến cả thị trường xôn xao. Nhưng là một người đã từng từ chối lời mời tham gia ICO lừa đảo và dành hơn 5 năm xây dựng nền tảng giáo dục crypto miễn phí, tôi biết rằng những con số đẹp đẽ thường che giấu những vết nứt kỹ thuật và rủi ro mà ít người nhìn thấy.
Bối cảnh của dự báo này rất rõ ràng: Bitcoin ETF spot đã được SEC phê duyệt vào tháng 1/2024, mở ra cánh cửa cho dòng vốn tổ chức khổng lồ. Hougan lập luận rằng nếu các tổ chức phân bổ chỉ 1% tổng tài sản quản lý (AUM) toàn cầu – ước tính khoảng 100-200 nghìn tỷ USD – vào Bitcoin, thì giá trị vốn hóa của Bitcoin sẽ vượt qua 25 nghìn tỷ USD, tương ứng với mức giá 1.3 triệu USD mỗi coin. Luận điểm này dựa trên câu chuyện “vàng kỹ thuật số” và sự khan hiếm tuyệt đối của Bitcoin: chỉ có 21 triệu coin, và hơn 98% đã được khai thác vào năm 2035. Nhưng hãy dừng lại một chút. Tôi đã dạy hàng ngàn học viên về DeFi và tôi biết rằng một mô hình tuyến tính như vậy thường bỏ qua những biến số phức tạp.
Hãy đi sâu vào phân tích kỹ thuật và cấu trúc của dự báo này. Đầu tiên, về mặt công nghệ, Bitcoin là một lớp L1 PoW đã hoạt động hơn 15 năm, với độ bảo mật và phân tán cao nhất trong ngành. Nhưng bài báo của Bitwise hầu như không đề cập đến các thách thức về khả năng mở rộng. Bitcoin chỉ xử lý được khoảng 7 giao dịch mỗi giây trên lớp cơ sở. Để hấp thụ hàng nghìn tỷ USD vốn tổ chức, cần có hạ tầng lưu ký an toàn, kênh giao dịch tuân thủ và các giải pháp layer 2 như Lightning Network phát triển mạnh mẽ. Hiện tại, Lightning Network mới chỉ xử lý một phần nhỏ khối lượng giao dịch. Nếu không có sự cải thiện về cơ sở hạ tầng lưu ký và khả năng mở rộng, dòng vốn tổ chức sẽ gặp tắc nghẽn. Tôi đã từng kiểm tra mã nguồn của nhiều dự án và biết rằng việc mở rộng quy mô lưu ký lên hàng nghìn tỷ USD đòi hỏi những giải pháp công nghệ chưa từng có.
Thứ hai, về tokenomics, Bitcoin có nguồn cung cố định và giảm phát. Đây là nền tảng cho mô hình định giá của Hougan: nguồn cung cứng nhắc + nhu cầu tổ chức tăng = giá tăng. Nhưng mô hình này bỏ qua một yếu tố quan trọng: thanh khoản thị trường. Để giá đạt 1.3 triệu USD, cần có dòng mua ròng liên tục để hấp thụ áp lực bán từ thợ đào (khoảng 225 BTC mỗi ngày sau halving 2028) và từ các nhà đầu tư chốt lời. Nếu dòng vốn tổ chức chỉ đến một lần rồi dừng, giá sẽ không thể duy trì ở mức đó. Thực tế, trong lịch sử, mỗi đợt tăng giá mạnh của Bitcoin đều đi kèm với sự sụt giảm 70-80% sau đó. Mô hình 1% AUM toàn cầu giả định rằng các tổ chức sẽ mua và nắm giữ vĩnh viễn, nhưng hành vi thực tế của các quỹ đầu tư thường là mua khi giá tăng và bán khi giá giảm – tạo ra hiệu ứng đòn bẩy nghịch.
Bây giờ, hãy nhìn vào góc nhìn phản trực giác. Dự báo của Bitwise thực chất là một mô hình “phân bổ tài sản”, không phải mô hình định giá cơ bản. Nó dựa trên giả định rằng Bitcoin sẽ thay thế vàng và trái phiếu trong danh mục đầu tư của các tổ chức. Nhưng liệu giả định này có đứng vững? Khi tôi còn làm việc với Sở Dịch vụ Tài chính New York, tôi đã chứng kiến các tổ chức tài chính lớn – từ BlackRock đến State Street – đều có những rào cản nội bộ rất lớn để chấp nhận một tài sản biến động như Bitcoin. ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) là một rào cản lớn: Bitcoin tiêu thụ năng lượng khổng lồ, và các quỹ hưu trí hay quỹ có trách nhiệm xã hội sẽ gặp áp lực từ các cổ đông. Ngoài ra, còn có rủi ro cạnh tranh từ Ethereum và các tài sản kỹ thuật số khác. Nếu Ethereum phát triển mạnh mẽ hơn với các giải pháp layer 2 và staking, các tổ chức có thể phân bổ vốn vào ETH thay vì chỉ tập trung vào Bitcoin. Dự báo của Hougan không đề cập đến kịch bản này.
Ngoài ra, còn một điểm mù quan trọng: quản trị phi tập trung của Bitcoin có thể bị ảnh hưởng bởi dòng vốn tổ chức. Khi các tổ chức nắm giữ lượng lớn Bitcoin thông qua các quỹ ETF, họ sẽ có tiếng nói trong các quyết định về nâng cấp giao thức (ví dụ: tăng kích thước block, hỗ trợ smart contract). Điều này có thể làm suy yếu tính phi tập trân vốn là giá trị cốt lõi của Bitcoin. Tôi đã từng chứng kiến sự xung đột giữa “cộng đồng” và “tổ chức” trong nhiều dự án blockchain, và đó thường là dấu hiệu của sự chia rẽ.
Cuối cùng, hãy nói về điều mà tôi cho là quan trọng nhất: dự báo của Bitwise là một “câu chuyện” hơn là một phân tích có thể kiểm chứng. Nó không đưa ra bất kỳ mô hình nào để tính toán 1.3 triệu USD. Nó chỉ đơn giản lấy 1% của 100-200 nghìn tỷ USD và chia cho 21 triệu. Đây là một phép toán tuyến tính, bỏ qua các yếu tố như lạm phát tiền tệ, tăng trưởng AUM toàn cầu, và quan trọng nhất là tâm lý thị trường. Nếu bạn đọc báo cáo của ARK Invest, bạn sẽ thấy họ đưa ra các kịch bản khác nhau với xác suất đi kèm. Bitwise thì không. Và với tư cách là một người đã từng viết bài phân tích giúp 400 người tránh mất tiền vì ICO lừa đảo, tôi khuyên bạn: đừng bao giờ mua một câu chuyện đẹp mà không có cơ sở vững chắc.
Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu dự báo này sai? Nếu các tổ chức chỉ phân bổ 0.1% thay vì 1%, giá Bitcoin vào năm 2035 có thể chỉ ở mức 130.000-200.000 USD – một mức tăng đáng kể so với hiện tại, nhưng không phải là 1.3 triệu. Nếu có một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, Bitcoin có thể giảm mạnh như mọi tài sản rủi ro khác. Và nếu các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ áp đặt lệnh cấm hoàn toàn, dòng vốn tổ chức sẽ bị hạn chế nghiêm trọng. Tôi đã sống qua bear market 2022 và chứng kiến nhiều học viên mất trắng – tôi biết sự khác biệt giữa một dự báo lạc quan và thực tế khắc nghiệt.
Nhưng tôi không phải là người bi quan. Tôi tin rằng Bitcoin sẽ tiếp tục tăng trưởng trong dài hạn, nhờ vào sự khan hiếm và tính phi tập trung của nó. Tuy nhiên, con đường để đạt 1.3 triệu USD là một con đường đầy chông gai, với nhiều lần giảm 70-80% và những cú sốc về quy định. Nếu bạn là một nhà đầu tư dài hạn, hãy mua Bitcoin, nhưng đừng mong đợi một đường thẳng lên. Hãy chuẩn bị tinh thần cho những cú sốc, và quan trọng nhất, đừng bao giờ đặt tất cả trứng vào một giỏ. Bởi vì trong thế giới crypto, không có gì là chắc chắn – ngoại trừ sự thay đổi.