Tuần trước, khi đọc bản thảo kế hoạch ngân sách của Hạ viện Hoa Kỳ do đảng Cộng hòa công bố, tôi dừng lại ở một chi tiết nhỏ nhưng quan trọng: toàn bộ nội dung liên quan đến tiền điện tử đã bị loại bỏ. Không một dòng nào về khung pháp lý, không đề cập đến stablecoin, không có bất kỳ cam kết nào về việc thúc đẩy đổi mới trong lĩnh vực blockchain. Đối với một người đã dành 9 năm quan sát mối tương quan giữa chính sách vĩ mô và thị trường crypto, đây không phải là sự lãng quên tình cờ. Đó là một tín hiệu chính trị có chủ đích, và nó sẽ định hình lại cách chúng ta định giá rủi ro Mỹ trong danh mục đầu tư.
Hãy cùng nhìn vào bối cảnh. Trước khi kế hoạch này được công bố, thị trường đã kỳ vọng rằng năm 2024 sẽ là năm bước ngoặt cho lập pháp crypto tại Mỹ. Đạo luật FIT21 – một nỗ lực lưỡng đảng nhằm trao quyền giám sát rõ ràng cho CFTC và SEC – đã vượt qua Hạ viện với sự ủng hộ rộng rãi. Các nhà vận động hành lang đã chi hàng chục triệu đô la để thuyết phục các nhà lập pháp. Tuy nhiên, kế hoạch ngân sách này đã chứng minh một thực tế phũ phàng: tiền điện tử không phải là ưu tiên hàng đầu của đảng Cộng hòa trong năm bầu cử. Khi xung đột địa chính trị (Iran war), kiểm soát chi tiêu và các ưu tiên trong nước được đặt lên bàn cân, crypto bị đẩy xuống cuối danh sách.
Dữ liệu cho thấy sự thay đổi này không phải là ngẫu nhiên. Trong các cuộc họp kín của Ủy ban Ngân sách, các nguồn tin nội bộ cho biết lãnh đạo đảng Cộng hòa đã quyết định "gác lại" các điều khoản về tài sản kỹ thuật số vì lo ngại chúng có thể làm chậm quá trình thông qua ngân sách. Một quyết định hoàn toàn thực dụng: họ cần một đạo luật ngân sách sạch sẽ để tránh chính phủ đóng cửa, và crypto là một món hàng dễ hy sinh. Điều này phù hợp với quan điểm của tôi rằng chiến lược "regulation-by-enforcement" của SEC không phải do thiếu hiểu biết công nghệ, mà là sự cố tình duy trì sự mơ hồ để tối đa hóa quyền lực. Bây giờ, Quốc hội cũng đang chơi cùng một ván cờ.
Hệ quả trực tiếp: sự chậm trễ lập pháp sẽ kéo dài ít nhất đến giữa năm 2025, nếu không muốn nói là lâu hơn. Trong thời gian đó, SEC sẽ tiếp tục sử dụng các vụ kiện thực thi để vẽ ra ranh giới pháp lý. Các công ty Mỹ như Coinbase, Kraken, và hàng loạt dự án DeFi đang phải đối mặt với một môi trường không chắc chắn. Không thể phủ nhận rằng chi phí tuân thủ sẽ tăng vọt, và dòng vốn đầu tư mạo hiểm sẽ chuyển hướng sang các khu vực có quy định rõ ràng hơn như EU (MiCA), UAE hoặc Hồng Kông. Tôi đã chứng kiến điều tương tự vào năm 2018 khi Trung Quốc cấm ICO – sự tháo chạy của các nhà xây dựng và thanh khoản đã tạo ra một mùa đông dài.
Tuy nhiên, có một góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn chia sẻ. Việc loại trừ crypto khỏi ngân sách không đồng nghĩa với việc đảng Cộng hòa từ bỏ hoàn toàn. Họ có thể đang giữ lá bài crypto như một con bài thương lượng trong các cuộc đàm phán tương lai, hoặc chờ đợi một sự kiện kích hoạt (như một vụ sụp đổ lớn khác) để đưa ra khung pháp lý theo hướng có lợi cho họ. Lịch sử cho thấy, những đạo luật quan trọng về công nghệ thường được thông qua sau một cuộc khủng hoảng, không phải trước nó. Hãy nhìn vào Đạo luật Gramm-Leach-Bliley sau cuộc khủng hoảng tài chính 2008. Sự im lặng hôm nay có thể là nền tảng cho một sự bùng nổ lập pháp vào ngày mai – nhưng điều đó đòi hỏi sự kiên nhẫn mà không phải nhà đầu tư nào cũng có.
Quay trở lại với danh mục đầu tư của tôi tại MacroAlpha Capital. Tôi đã bắt đầu giảm tỷ trọng các token có độ nhạy cao với chính sách Mỹ, đặc biệt là những dự án có trụ sở tại Hoa Kỳ và phụ thuộc nhiều vào tính hợp pháp rõ ràng. Thay vào đó, tôi tập trung vào các tài sản có giá trị nội tại độc lập với biên giới: Bitcoin như một tài sản dự trữ phi quốc gia, Ethereum với hệ sinh thái toàn cầu, và một số altcoin được xây dựng tại các khu vực có khung pháp lý thân thiện hơn. Đây không phải là một quyết định cảm tính; nó dựa trên dữ liệu dòng vốn cho thấy sự dịch chuyển đang diễn ra.
Hãy nhìn vào số liệu: trong quý vừa qua, các quỹ đầu tư mạo hiểm đã phân bổ hơn 40% vốn crypto cho các dự án ngoài Bắc Mỹ, tăng từ mức 25% của năm ngoái. Đây là tín hiệu thị trường không thể bỏ qua. Khi lập pháp Mỹ trì trệ, các nhà phát triển và doanh nhân sẽ bỏ phiếu bằng đôi chân của họ. Sự thay đổi này có thể làm suy yếu vị thế thống trị của Mỹ trong lĩnh vực blockchain, mở ra cơ hội cho các trung tâm mới nổi.
Vậy chúng ta đang ở đâu trong chu kỳ vĩ mô? Tôi gọi đây là giai đoạn "chuyển tiếp hỗn loạn". Thị trường đã định giá một phần sự chậm trễ, nhưng tôi tin rằng còn một đợt điều chỉnh nữa khi những vụ kiện thực thi mới của SEC xuất hiện. Lời khuyên của tôi: đừng cố bắt dao rơi khi nói đến các token phụ thuộc vào quy định Mỹ. Hãy tập trung vào các dự án có cộng đồng mạnh, doanh thu thực và khả năng tồn tại độc lập với bất kỳ chính phủ nào.
Kế hoạch ngân sách Mỹ bỏ quên crypto có phải là một thảm họa? Không. Nó là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đang xây dựng một hệ thống tài chính mới bên cạnh hệ thống cũ, và hệ thống cũ sẽ không chào đón chúng ta với vòng tay rộng mở. Câu hỏi thực sự là: bạn đã chuẩn bị sẵn sàng cho một hành trình dài mà không có sự hỗ trợ của chính phủ Mỹ chưa? Tôi thì có.