163 tỷ USD lỗ chưa thực hiện: Ẩn số 13F ngày 14/8 và lời nguyền 82.000 USD
Mọi con mắt đang đổ dồn về ngày 14 tháng 8. Không phải vì một sự kiện kinh tế lớn. Cũng không phải vì một thông báo chính sách từ Fed. Mà vì một bản báo cáo định kỳ – Form 13F – nơi các quỹ đầu tư quản lý hơn 100 triệu USD phải khai báo toàn bộ danh mục nắm giữ. Lần này, nó nóng hơn bao giờ hết vì một con số: 82.249 USD.
Đó là chi phí cơ sở trung bình của toàn bộ dòng vốn ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ, được tổng hợp từ các dòng tiền tích lũy. 51,6 tỷ USD đã chảy vào các quỹ này kể từ tháng 1. Và giờ đây, toàn bộ số vốn đó đang chìm 22% dưới mực nước. Khoản lỗ chưa thực hiện – 163,3 tỷ USD – lớn hơn giá trị vốn hóa của hầu hết các altcoin từng được tung hô.
Điều khiến tôi bối rối không phải là những con số đó. Mà là sự trùng hợp đến khó tin trong hành động của Citi. Ngân hàng này vừa hạ mục tiêu giá Bitcoin 12 tháng từ 112.000 USD xuống 82.000 USD, đồng thời cắt giảm dự báo dòng vốn ròng vào ETF từ 100 tỷ USD xuống còn... 0.
Hãy dừng lại và đọc kỹ câu đó. 82.000 USD, gần như chạm chính xác mức chi phí cơ sở 82.249 USD. Nếu đây là game show, tôi sẽ nói người dẫn chương trình đã bị mua chuộc.
Vậy bức tranh thực sự là gì? Hãy cùng rạch ròi từng lớp.
Thứ nhất, con số 82.249 USD không phải là giá mua của một quỹ cụ thể. Nó là trung bình có trọng số của mọi giao dịch tạo lập và mua vào từ khi ETF Bitcoin giao ngay đầu tiên được SEC phê duyệt. Nó có nghĩa là, nếu bạn là một tổ chức như BlackRock – người quản lý quỹ IBIT với 47,7 tỷ USD tài sản ròng – bạn đang ngồi trên một khoản lỗ lớn đến mức không thể phớt lờ.
Với một quỹ đầu tư, có hai kiểu đau: đau vì giá giảm, và đau vì giá không tăng khi bạn đã chờ đợi. Nhưng có một kiểu đau thứ ba, nguy hiểm hơn: đau vì danh mục của bạn gần chạm mức hòa vốn. Và đây là lúc tâm lý bầy đàn bắt đầu hoạt động. Hãy nhìn vào dòng tiền: tháng Năm và tháng Sáu, các quỹ ETF mất 88,7 tỷ USD ròng. Tháng Bảy chỉ vớt vát được 4,38 tỷ USD. Đó là một dòng chảy yếu ớt – như cố gắng đổ một ly nước vào đại dương sau cơn sóng thần.
Câu chuyện thực sự, thứ mà ít ai nói đến, nằm ở cấu trúc người nắm giữ. Quý 1 năm 2024, 1.560 tổ chức đã khai báo nắm giữ IBIT của BlackRock, tổng cộng 27,6 tỷ USD. Nghe có vẻ như một chiến thắng vĩ đại của sự chấp nhận từ tổ chức. Nhưng hãy nhìn danh sách: Jane Street, Susquehanna, Goldman Sachs, Citadel, Millennium. Những cái tên này không phải là các quỹ hưu trí mua để nắm giữ lâu dài. Họ là những nhà tạo lập thị trường – những con cá mập kiếm tiền từ chênh lệch giá và khối lượng, không phải từ việc giá đi lên.
Đây là điểm mù của gần như mọi bài phân tích trên mạng xã hội: họ gọi đó là 'sự chấp nhận của tổ chức', trong khi thực tế đó là 'hoạt động giao dịch của tổ chức'. Một nhà tạo lập thị trường nắm giữ ETF không phải vì họ tin vào câu chuyện Bitcoin. Họ nắm giữ vì họ cần kho hàng để bán ra cho các nhà đầu tư khác. Họ là người bán buôn, không phải nhà sưu tập.
Khi bạn hiểu điều đó, bạn sẽ thấy bức tranh 13F ngày 14/8 không còn đơn giản là 'ai đang mua'. Câu hỏi đúng phải là: 'ai đang mua và họ có kế hoạch giữ trong bao lâu?' Nếu sau ngày 14/8, dữ liệu cho thấy các quỹ hưu trí, ngân hàng và văn phòng gia đình là người nắm giữ chính, thì câu chuyện tổ chức hóa là có thật. Còn nếu những cái tên quen thuộc Jane Street, Susquehanna vẫn chiếm ưu thế, thì điều chúng ta đang nhìn thấy chỉ đơn giản là một sàn giao dịch được ngụy trang thành quỹ hoán đổi.
Có một lớp thứ hai khiến câu chuyện này trở nên phức tạp hơn. SEC, trong các hướng dẫn gần đây, đã loại trừ các vị thế bán khống và quyền chọn bán ra khỏi 13F. Các vị thế quyền chọn mua và quyền chọn bán riêng lẻ có thể được báo cáo riêng, nhưng chúng không được tính vào số lượng cổ phiếu ETF nắm giữ. Điều này có nghĩa là các quỹ phòng hộ có thể đang có những đặt cược lớn vào hướng đi của Bitcoin thông qua thị trường quyền chọn, trong khi bản 13F của họ vẫn hiển thị một con số gọn gàng. Một quỹ đầu tư có 100 triệu USD cổ phiếu ETF, nhưng đồng thời bán các quyền chọn mua có đảm bảo (covered calls) và quyền chọn bán có đảm bảo bằng tiền mặt (cash-secured puts). Vị thế thực tế của họ, sau khi điều chỉnh, không phải là 'mua và nắm giữ' mà là 'bán biến động'. Họ không quan tâm giá lên hay xuống. Họ chỉ cần giá nằm trong một biên độ để thu phí.
Khi một lượng lớn dòng vốn ETF được xây dựng từ các chiến lược như vậy, khái niệm 'dòng tiền vào' bắt đầu mất đi ý nghĩa nguyên bản. Một phần trong số 51,6 tỷ USD kia không phải là tiền mới tin vào Bitcoin. Nó là vốn lưu động của các quỹ phòng hộ, luân chuyển qua lại để khai thác sự chênh lệch giữa giá ETF và giá trị tài sản ròng. Họ không tạo ra áp lực mua thực sự trên thị trường giao ngay. Họ chỉ tạo ra khối lượng.
Điều này dẫn tôi đến một quan sát khác, hơi phản trực giác: ETF Bitcoin có thể đang vô tình làm 'rỗng' hoạt động trên chuỗi. Khi các tổ chức mua ETF, họ không cần chạm đến ví, không cần chuyển Bitcoin, không cần tương tác với bất kỳ smart contract nào. Bitcoin nằm trong một kho lạnh do Coinbase quản lý, và dường như không bao giờ di chuyển. 516 tỷ USD giá trị danh nghĩa đã được niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ, nhưng số lượng giao dịch trên mạng lưới Bitcoin không tăng theo tỷ lệ tương ứng. Thị trường đang tạo ra một lớp màn che giữa 'sở hữu Bitcoin' và 'sử dụng Bitcoin'.
Trong 23 năm theo dõi các chu kỳ tài chính, tôi chưa từng thấy sự trùng hợp nào đáng ngại như khi mục tiêu giá của một ngân hàng lớn lại trùng với chi phí cơ sở của một tài sản. Citi không nói 'chúng tôi tin Bitcoin sẽ đạt 82.000 USD'. Họ nói 'chúng tôi nghĩ thị trường sẽ ngừng lại ở đó'. Đó là một sự khác biệt tinh tế nhưng quan trọng. Khi một định chế tài chính lớn đưa ra mục tiêu giá, họ không bán một niềm tin. Họ bán một bức tranh về hành vi của đám đông. Và bức tranh của Citi được vẽ từ chính dữ liệu chi phí của ETF.
FOMO là kẻ thù, cũng là bạn đồng hành – nếu bạn biết cách xài. Trong bối cảnh này, FOMO không phải từ các nhà đầu tư cá nhân. Nó đến từ các nhà quản lý quỹ đang ngồi trên khoản lỗ 163 tỷ USD. Họ đã từng FOMO vào tháng 1, khi ETF ra mắt và dòng vốn đổ vào ào ạt. Giờ họ đang trả giá. Và tâm lý chung của một nhà quản lý quỹ khi đối mặt với khoản lỗ là cắt lỗ hoặc trung bình xuống. Cắt lỗ tạo ra áp lực bán. Trung bình xuống tạo ra thanh khoản cho các nhà giao dịch ngắn hạn. Cả hai đều không phải là tín hiệu của một thị trường tăng giá khỏe mạnh.
Hãy nhìn vào lãi suất. Trong khi Bitcoin đang chật vật tìm điểm tựa, trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm mang lại 4,739%, và 30 năm lên tới 5,2713%. Lợi suất thực tế sau lạm phát vẫn dương, khiến các tài sản không tạo ra dòng tiền như Bitcoin trở nên kém hấp dẫn hơn trong mắt các quỹ phân bổ tài sản đa dạng. Đây là lý do vì sao 'số tiền lớn' vẫn đứng ngoài cuộc. Tỷ suất sinh lời phi rủi ro đang ở mức quá cao để chấp nhận rủi ro từ một tài sản biến động 5% mỗi ngày.
Tuy nhiên, có một luồng gió ngược. Nếu Bitcoin giữ vững trên 70.000 USD trong quý 3, và nếu báo cáo 13F cho thấy các tên tuổi lớn như Morgan Stanley, BlackRock mua thêm thay vì bán ra, thì câu chuyện có thể lật ngược. Các nhà tạo lập thị trường sẽ không còn là nhân vật chính. Sự hiện diện của các quỹ hưu trí tiểu bang, các công ty bảo hiểm, các văn phòng gia đình lâu đời – những người mua và quên – sẽ là tín hiệu xác nhận cuối cùng.
Ngày 14/8 không phải là một ngày tận thế. Nó chỉ là một buổi xét nghiệm máu. Và kết quả có thể gây bất ngờ.
Tôi còn nhớ câu chuyện về một nhà giao dịch kỳ cựu tại Geneva từng nói với tôi: 'Khi tất cả các bản báo cáo đều nói cùng một điều, tôi bắt đầu nghi ngờ. Khi chúng nói những điều trái ngược, tôi mới bắt đầu lắng nghe.' Quý 2 năm 2024 sẽ là quý đầu tiên mà ETF Bitcoin trải qua một đợt điều chỉnh thực sự kể từ khi ra mắt. Sẽ có một sự khác biệt lớn giữa những gì các quỹ khai báo và những gì họ thực sự làm. Bởi vì trong thế giới tài chính, không ai muốn khai báo mình đã mua đỉnh.
Một khả năng nữa cần tính đến: nếu báo cáo cho thấy các nhà tạo lập thị trường vẫn chiếm vị trí áp đảo, thì có thể thị trường đang đối mặt với một 'cú xoay chuyển thanh khoản' khi tháng 9 đến. Khối lượng giao dịch thường phục hồi sau kỳ nghỉ hè, và các quỹ phòng hộ sẽ quay lại với những vị thế mới. Nhưng nếu họ quay lại để bán, không phải để mua, thì vùng 82.000 USD sẽ trở thành một bức tường thép.
Nhà tạo lập thị trường không bao giờ quan tâm đến đích đến của giá. Họ kiếm tiền từ mọi hành trình. Điều đó có nghĩa là ngay cả trong một thị trường giảm, họ vẫn có thể thu lợi nhuận từ phí giao dịch và chênh lệch mua-bán. Điều duy nhất họ sợ là sự biến động cực đoan vượt ngoài dự kiến. Chính ở những thời điểm đó, họ sẽ rút lui – như chúng ta đã thấy trong tháng 3 năm 2020, khi ngay cả các nhà tạo lập thị trường lớn nhất nước Mỹ cũng ngừng niêm yết giá và để mọi thứ rơi tự do.
Vậy chiến lược cho nhà đầu tư cá nhân là gì? Đừng đặt cược vào một sự kiện duy nhất. Hãy quan sát bức tranh lớn hơn. Nếu sau ngày 14/8, giá Bitcoin không thể giữ trên 82.000 USD trong hai tuần liên tiếp, điều đó cho thấy lời nguyền chi phí cơ sở là có thật. Ngược lại, nếu giá vượt qua 84.000 USD với khối lượng tăng, đó là dấu hiệu cho thấy áp lực bán đã được hấp thụ.
Có một điều tôi học được từ cuộc khủng hoảng năm 2022: thị trường thường không di chuyển theo những gì bản báo cáo nói, mà di chuyển theo những gì mọi người nghĩ rằng bản báo cáo sẽ nói. Nếu đám đông kỳ vọng một kết quả xấu và kết quả trung lập, giá có thể tăng. Nếu đám đông kỳ vọng một kết quả tốt và kết quả chỉ hơi tốt, giá có thể giảm. Tâm lý thị trường là một trò chơi của sự sai lệch giữa kỳ vọng và thực tế.
13F sẽ công bố dữ liệu đến hết ngày 30 tháng 6. Nhưng đã 6 tuần trôi qua. Thị trường trong 6 tuần đó có thể đã thay đổi rất nhiều. Những gì chúng ta nhìn thấy vào ngày 14/8 là một tấm gương chiếu hậu, không phải một chiếc kính lái. Vì vậy, đừng quá vui mừng hay hoảng sợ trước những con số đó. Hãy sử dụng chúng để hiểu lại cấu trúc thị trường, và để đặt cược vào giai đoạn sau.
Câu hỏi thực sự, và là điều duy nhất tôi muốn bạn mang theo, là: liệu thị trường ETF Bitcoin có đang được vận hành vì lợi ích của các nhà đầu tư dài hạn, hay chỉ vì lợi ích của những kẻ đứng giữa dòng chảy? Khi một nhà tạo lập thị trường ngồi ở cả hai phía của một giao dịch, anh ta không bao giờ thua. Anh ta chỉ thu phí. Và khi anh ta nắm giữ một phần lớn của quỹ ETF, anh ta có một lợi thế thông tin mà người ngoài không có.
Vậy, ngày 14/8 sẽ là một ngày phán quyết. Nhưng nó không phán quyết về giá. Nó phán quyết về bản chất của dòng tiền. Nếu các nhà tạo lập thị trường tiếp tục thống trị, đừng gọi đó là 'tổ chức hóa'. Hãy gọi đó là một sàn giao dịch đang mặc bộ vest.
Còn tôi, tôi sẽ ngồi bên ngoài và quan sát. Bởi vì trong trò chơi này, người quan sát là người duy nhất không bị mắc kẹt.